Vlaggetjesdag: Zoute Haring en Wapperende Wimpels

Op Vlaggetjesdag in Scheveningen draait alles om één vaatje haring. Het wordt geveild voor het goede doel, en daarmee begint officieel het seizoen van de Hollandse Nieuwe. Het feest valt meestal op de eerste zaterdag van juni. De organisatie bepaalt dat elk jaar zelf, dus de eerstvolgende is naar verwachting op zaterdag 5 juni.

Waarom vlaggetjes?

De dag komt uit de tijd dat de haringvloot vanuit Scheveningen vertrok, versierd met vlaggen. De schepen varen allang niet meer op één dag uit, maar de haven wordt nog steeds uitgedost: de boten liggen vol wimpels en de kade hangt vol slingers. Wat er is blijven hangen, is het begin van de visserij en de vraag wie de eerste haring krijgt.

Het vaatje

De eerste haring van het seizoen wordt per opbod verkocht, en de opbrengst gaat naar een goed doel. Wie wil weten wanneer een haring eigenlijk Hollandse Nieuwe mag heten, vindt dat bij Hollandse Nieuwe. Op de dag zelf eet iedereen er een: aan de staart omhoog gehouden, hoofd achterover, of in een broodje met uitjes.

Wat je in de haven tegenkomt

Tussen de terrassen lopen vrouwen in Scheveningse klederdracht, met een kanten muts en gekleurde sjaals. Langs de kade laten mensen zien hoe je netten boet en vis rookt, en er zijn shantykoren, demonstraties van de reddingsbrigade, kramen met streekproducten en dingen te doen voor kinderen. Sommige kotters zijn open voor bezoek, dus je kunt een kijkje nemen aan boord.

De haven loopt vol, zeker bij mooi weer. Wie even rust zoekt, loopt naar het uiteinde van de pier.

Haring in de geschiedenis

Haring was eeuwenlang een van de belangrijkste handelsproducten van Nederland. Het kaken, het snel schoonmaken van de vis op het schip en inleggen in zout, maakte het mogelijk de vangst te bewaren en te verhandelen. Voordat Scheveningen in 1904 een haven kreeg, lagen de bomschuiten, platbodemschepen, gewoon op het strand. De haven veranderde de visserij van de plaats, en sindsdien is het jaarlijkse feest er sterk aan verbonden.

Een haring mag pas Hollandse Nieuwe heten als hij in het voorjaar is gevangen en voldoende vet heeft, ongeveer zestien procent. Die jonge haring is zacht en wat romig. Wie hem niet kent, doet er goed aan eerst een broodje te nemen, voordat hij het in één keer van de staart probeert.