De meiboom

Op 30 april of 1 mei wordt in veel dorpen in Nederland en Vlaanderen een meiboom geplant. Het is een hoge, versierde boom of paal waaromheen wordt gezongen en gedanst, en het is een van de oudste voorjaarsgebruiken in het gebied.

De mei als lentemaand

In de oude Germaanse opvatting was mei de maand waarin de natuur herleeft en de winter definitief voorbij is. De meiboom, vaak een berk of een dennenstam, was het teken daarvan. Jongens plantten de boom vaak ’s nachts voor het huis van een meisje, als eerbetoon of teken van belangstelling. De gebruiken verschillen per streek, en op sommige plekken staat de boom het hele jaar.

Brussel, 9 augustus

De bekendste meiboom, de Meyboom, wordt niet in mei geplant. In Brussel gebeurt het sinds 1308 elk jaar op 9 augustus. Volgens de overlevering gaat het om een overwinning van Brussel op Leuven in 1213, waarbij het gilde van de Gezellen van Sint-Laurentius de stad te hulp kwam. De hertog van Brabant gaf het gilde daarna het recht om elk jaar een ‘boom van vreugde’ te planten.

Volgens de overlevering moet de boom op een vast tijdstip staan, anders raakt het gilde zijn recht kwijt. Daarom is de stoet elk jaar een race tegen de klok.

Meispelen en meigraven

In sommige Vlaamse dorpen houdt men nog meispelen. De jongens van het dorp strijden dan in allerlei wedstrijden, en de winnaar wordt een jaar lang meigraaf en kiest een meigravin. Het is een gebruik dat in Vlaanderen nog op een aantal plekken leeft.

In Nederland is de meiboom zeldzamer en vaak een feest van een dorpsvereniging. Wie er een wil zien, kijkt naar de agenda van lokale kranten rond 30 april. Meer over de datum staat bij april.