Chanoeka

Chanoeka, het joodse Lichtjesfeest, begint op de avond voor zaterdag 5 december en duurt acht dagen, tot en met zaterdag 12 december.

Het feest herdenkt de herinwijding van de Tempel in Jeruzalem in de tweede eeuw voor Christus, nadat de Makkabeeën de Griekse bezetters hadden verslagen. Toen ze de menora weer wilden aansteken, vonden ze nog maar één kruikje zuivere olie, genoeg voor één dag. Het wonder was dat de lamp acht dagen brandde, net lang genoeg om nieuwe olie te persen.

De Chanoekia

Centraal staat de Chanoekia, een kandelaar met negen armen: acht plus een hulpkaars, de sjamasj. Elke avond wordt er een kaars extra aangestoken, op de eerste avond één en op de achtste avond alle acht. Vaak staat de kandelaar voor het raam, om het wonder aan de buitenwereld te laten zien.

Omdat het wonder met olie te maken had, eet men gerechten die in olie zijn gebakken, zoals latkes (aardappelkoekjes) en sufganiyot, gevulde oliebollen. Kinderen spelen met een dreidel, een tolletje met vier Hebreeuwse letters, en krijgen vaak Chanoekageld of een cadeautje.

De kandelaar

Bij Chanoeka hoort een negenarmige kandelaar, de chanukkia, vaak ook menora genoemd. Acht armen staan voor de acht dagen en een negende, de sjamasj of dienstkaars, dient om de andere kaarsen aan te steken. Op de eerste avond brandt er één kaars, en elke avond komt er een bij, tot alle acht branden. De zevenarmige menora is een andere kandelaar: die stond in de tempel in Jeruzalem en is het symbool van het jodendom.