Hoe laat wordt het donker?

Hoe laat het donker wordt, hangt af van de plaats, de dag en de maand. Hieronder staan de tijden voor vandaag, per stad te kiezen, met zonsondergang, de drie fasen van schemering en een overzicht van alle dagen van het jaar.

Vandaag in 's-Hertogenbosch

18:52 zon onder

Het is helemaal donker (einde burgerlijke schemering) rond 19:26. 12 oktober 2026.

Tijden van vandaag in 's-Hertogenbosch

MomentTijdToelichting
Begin astronomische schemering06:06de eerste verandering aan de hemel
Begin nautische schemering06:45de horizon wordt zichtbaar
Begin burgerlijke schemering07:24het wordt licht genoeg om buiten te zien
Zonsopkomst07:58
Hoogste zonnestand13:25ongeveer 31 graden boven de horizon
Zonsondergang18:52
Einde burgerlijke schemering19:26dan is het donker voor het blote oog
Einde nautische schemering20:04sterren zichtbaar, horizon niet meer
Einde astronomische schemering20:43volledig donker

De dag duurt vandaag 10 uur 54 min (zon boven de horizon). Tijden zijn lokale tijd in 's-Hertogenbosch, op de minuut afgerond.

Hoe verandert het in oktober?

In oktober wordt de dag in 's-Hertogenbosch korter met 1 uur 55 min. De zon komt aan het eind van de maand 9 min eerder op en gaat 2 uur 3 min eerder onder dan op de eerste. Let op: in de nacht van de omschakeling tussen zomer- en wintertijd verspringt de klok een uur, wat de tijden in de tabel in een keer verschuift.

Alle dagen van december 2026

DagZon opZon onderDonkerDaglengte
1 december08:2316:3217:128 uur 10 min
2 december08:2416:3217:118 uur 08 min
3 december08:2616:3117:118 uur 06 min
4 december08:2716:3117:108 uur 04 min
5 december08:2816:3017:108 uur 02 min
6 december08:2916:3017:108 uur 00 min
7 december08:3116:3017:097 uur 59 min
8 december08:3216:2917:097 uur 57 min
9 december08:3316:2917:097 uur 56 min
10 december08:3416:2917:097 uur 55 min
11 december08:3516:2917:097 uur 54 min
12 december08:3616:2917:097 uur 53 min
13 december08:3716:2917:097 uur 52 min
14 december08:3816:2917:097 uur 51 min
15 december08:3916:2917:097 uur 50 min
16 december08:4016:2917:097 uur 49 min
17 december08:4016:2917:107 uur 49 min
18 december08:4116:3017:107 uur 48 min
19 december08:4216:3017:107 uur 48 min
20 december08:4216:3017:117 uur 48 min
21 december08:4316:3117:117 uur 48 min
22 december08:4316:3117:127 uur 48 min
23 december08:4416:3217:127 uur 48 min
24 december08:4416:3217:137 uur 48 min
25 december08:4516:3317:147 uur 48 min
26 december08:4516:3417:147 uur 49 min
27 december08:4516:3517:157 uur 49 min
28 december08:4516:3517:167 uur 50 min
29 december08:4516:3617:177 uur 51 min
30 december08:4516:3717:187 uur 52 min
31 december08:4516:3817:187 uur 53 min

Het hele jaar in 's-Hertogenbosch

Op de 1e vanZon opZon onderDonkerDaglengte
Januari08:4516:4017:207 uur 54 min
Februari08:1817:2818:049 uur 10 min
Maart07:2418:1918:5210 uur 54 min
April07:1420:1220:4612 uur 58 min
Mei06:1021:0321:4114 uur 52 min
Juni05:2621:4822:3416 uur 21 min
Juli05:2522:0022:4816 uur 35 min
Augustus06:0221:2822:0815 uur 26 min
September06:5120:2621:0113 uur 35 min
Oktober07:3919:1719:5011 uur 37 min
November07:3317:1117:479 uur 39 min
December08:2316:3217:128 uur 10 min

Schemering in drie fasen

Na zonsondergang is het niet meteen donker. De zon staat dan nog net onder de horizon en verlicht de lucht, en pas als ze ver genoeg is gezakt, verdwijnt het laatste licht. Dat gaat in drie stappen:

FaseZon onder de horizonWat je ziet
Burgerlijke schemering0 tot 6 gradenHet is buiten nog licht genoeg om te lezen en de helderste planeten worden zichtbaar.
Nautische schemering6 tot 12 gradenDe horizon is nog net te zien, de eerste sterren verschijnen.
Astronomische schemering12 tot 18 gradenDe lucht lijkt donker, maar zwakke sterren en de Melkweg ontbreken nog.

De tijd die dat kost, verschilt per seizoen. In december duurt de overgang van zonsondergang tot volledig donker ruim anderhalf uur, in juni kan dat bij ons een stuk langer duren.

Waarom het in de zomer niet echt donker wordt

In Nederland zakt de zon in de zomer maar een stukje onder de horizon. Van ongeveer half mei tot eind juli komt ze daardoor niet dieper dan 18 graden, en dus eindigt de astronomische schemering niet: de nacht blijft een schemerige nacht. Daarom staat er in de tabel dan “niet vandaag” bij einde en begin van die fase. Wie de Melkweg wil zien, moet wachten tot augustus of later.

Zomertijd en wintertijd

De klok gaat in Nederland op de laatste zondag van maart een uur vooruit en op de laatste zondag van oktober een uur terug. Daardoor springen de tijden in de tabel op die dag een uur. Lees meer over zomertijd en wintertijd. Meer hemelverschijnselen staan op de pagina natuurverschijnselen.

Hoe wordt dit berekend?

De tijden volgen uit de stand van de zon, berekend voor het midden van elke stad op basis van breedte- en lengtegraad. De uitkomst is op ongeveer een minuut nauwkeurig. Zonsondergang is het moment dat de bovenrand van de zon de horizon raakt, met een correctie voor de breking van het licht in de dampkring. Weer en bebouwing kunnen ervoor zorgen dat het in de praktijk eerder donker lijkt.

Zie ook de zonstijden op Hoe laat komt de zon op? en Hoe laat gaat de zon onder?